






Windykacja należności od osób prawnych to jeden z najczęstszych rodzajów sporów gospodarczych. Przeterminowane należności negatywnie wpływają na sytuację finansową i działalność każdego biznesu. Dlatego prowadzenie windykacji należności od kontrahentów jest dla każdego przedsiębiorstwa niezbędne.
Z prawnego punktu widzenia podstawy do dochodzenia długu powstają wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania przez dłużnika zobowiązania umownego. Zwykle jest to zobowiązanie do zapłaty za dostarczony towar, wykonane usługi lub roboty. Zdarzają się również przypadki dochodzenia zwrotu przedpłaty z powodu niewykonania przez dłużnika zobowiązania do dostawy towaru, wykonania robót lub świadczenia usług.
Oprócz samej należności od dłużnika można dochodzić kar umownych, jeżeli przewiduje je umowa. Ponadto zgodnie z przepisami prawa cywilnego dochodzeniu podlegają 3% w skali roku od kwoty długu oraz straty inflacyjne (jeżeli dług jest w walucie krajowej).
W procesie windykacji należności można wyróżnić trzy etapy: postępowanie przedsądowe, postępowanie sądowe oraz wykonanie orzeczenia sądu o zapłatę.
Postępowanie przedsądowe polega na skierowaniu do dłużnika wezwania do należytego wykonania zobowiązania. Dłużnik zostaje też uprzedzony, że w razie niewykonania zobowiązania dług zostanie dochodzony na drodze sądowej.
Spory między podmiotami gospodarczymi, w tym o zapłatę należności, rozpoznają sądy gospodarcze. W zależności od kwoty dochodzenie należności przed sądem gospodarczym może się odbywać w postępowaniu nakazowym lub w postępowaniu procesowym.
Odrębnie można wyróżnić dochodzenie długu od przedsiębiorstwa, wobec którego toczy się postępowanie upadłościowe. Zależy ono od tego, kiedy powstała należność – przed wszczęciem postępowania upadłościowego czy po nim.
Strony umowy mogą też przewidzieć poddanie sporów między nimi, w tym o zapłatę należności, pod rozstrzygnięcie sądu polubownego. W takim przypadku powództwo o zapłatę może rozstrzygnąć wyłącznie wskazany sąd polubowny.
Należy pamiętać, że wszystkie dowody naruszenia zobowiązań przez dłużnika muszą zostać złożone w sądzie wraz z pozwem. Dowody złożone później sąd może przyjąć tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy powód nie mógł ich przedstawić z przyczyn obiektywnych. W razie braku wszystkich niezbędnych dowodów sąd może oddalić powództwo o zapłatę.
Wnosząc do sądu pozew o zapłatę, można również wnioskować o zajęcie środków pieniężnych i majątku dłużnika w celu zabezpieczenia przyszłego wykonania orzeczenia.
Po uprawomocnieniu się orzeczenia o zapłatę sąd gospodarczy wydaje nakaz. Stanowi on podstawę przymusowego wykonania orzeczenia i ściągnięcia długu przez komornika państwowego lub prywatnego. Wniosek o wydanie nakazu przymusowego wykonania wyroku sądu polubownego składa się do apelacyjnego sądu gospodarczego właściwego dla miejsca postępowania arbitrażowego.
Adwokaci kancelarii WinnerLex skutecznie świadczą usługi prawne w zakresie windykacji należności. Doświadczenie zawodowe i eksperckie kompetencje naszych adwokatów pozwalają skutecznie chronić interesy klientów nawet w złożonych sporach.
Na etapie przedsądowym nasi adwokaci prowadzą działania przedsądowe wobec dłużników klienta – zarówno w pojedynczych sprawach, jak i stale w ramach obsługi prawnej.
W celu sądowego dochodzenia należności reprezentujemy interesy klientów na każdym etapie postępowania przed sądami gospodarczymi wszystkich instancji. Reprezentujemy także klientów na etapie postępowania egzekucyjnego przy przymusowym wykonywaniu orzeczeń o zapłatę.
Stałe biura w Kijowie i w Dnieprze pozwalają naszej kancelarii reprezentować interesy klientów na terytorium całej Ukrainy.
Ważne jest również to, że opłacenie usług prawnych na podstawie umowy z kancelarią adwokacką umożliwia odzyskanie ich kosztów od dłużnika w razie uwzględnienia powództwa.
Na etapie zawierania umowy radzimy z wyprzedzeniem sprawdzić wiarygodność partnera biznesowego. Z rejestrów państwowych można uzyskać informacje o toczących się sporach sądowych i niezakończonych postępowaniach egzekucyjnych, dowiedzieć się, czy osoba prawna nie jest w likwidacji lub w postępowaniu upadłościowym, sprawdzić dane kierownika i osób upoważnionych do podpisywania umów oraz to, czy spółka nie ma zaległości podatkowych. Pomoże to ograniczyć ryzyko nieterminowej zapłaty.
Zawierając umowę, radzimy określić w niej konkretne terminy płatności. Warto też przewidzieć 100% przedpłaty za roboty, usługi lub towar, który ma zostać dostarczony. Na wypadek uchylania się kontrahenta od terminowej zapłaty celowe jest zastrzeżenie w umowie wyższych niż ustawowe sankcji – odsetek karnych, kar umownych i odsetek.
Dość skutecznym sposobem odzyskania należności jest skierowanie do dłużnika pisemnego wezwania do zapłaty. Nie powstaje wówczas obowiązek uiszczenia opłaty sądowej ani innych kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Kierując wezwanie do drugiej strony, można uzgodnić spłatę długu na warunkach korzystnych dla obu stron.
W postępowaniu sądowym o zapłatę każda strona musi udowodnić okoliczności, na które się powołuje. Dlatego ważne jest staranne sporządzanie dokumentów źródłowych: zamieszczanie w nich obowiązkowych danych, stanowisk i podpisów osób upoważnionych, a także upewnienie się, że istnieje dokument potwierdzający takie upoważnienie.
Nieodłącznym etapem windykacji należności jest wykonanie orzeczenia sądu. Po uprawomocnieniu się wyroku należy dopilnować uzyskania tytułu wykonawczego i niezwłocznie złożyć wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do Państwowej Służby Wykonawczej lub komornika prywatnego.
Ogólny termin przedawnienia wynosi 3 lata. Zwracamy przy tym uwagę, że naliczanie kar umownych ustaje po 6 miesiącach od dnia, w którym zobowiązanie miało zostać wykonane.
W niektórych przypadkach bieg przedawnienia może ulec zawieszeniu lub przerwaniu. Do przerwania biegu przedawnienia może dojść, gdy dłużnik dokona czynności świadczącej o uznaniu długu. Mogą to być np. uznanie reklamacji, częściowa spłata długu czy pisemna prośba o odroczenie płatności. Bieg przedawnienia zostanie przerwany także wtedy, gdy wierzyciel wniesie pozew przeciwko jednemu z kilku dłużników lub pozew o zapłatę części należności. Po przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo.
Zawieszenie biegu przedawnienia może nastąpić na przykład wtedy, gdy wniesieniu pozwu przeszkodziła siła wyższa lub gdy zawieszono działanie aktu normatywnego regulującego dane stosunki. Bieg przedawnienia ulega również zawieszeniu, jeżeli ustawa przewiduje odroczenie wykonania określonych zobowiązań (moratorium).
Co do zasady pozew w sprawie gospodarczej wnosi się do sądu właściwego dla siedziby pozwanego wpisanej do Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych. Powód może wybrać sąd gospodarczy, do którego wniesie pozew o zapłatę należności od kontrahenta, w następujących przypadkach:
Sprawę o zapłatę należności z tytułu nienależytego wykonania umowy przewozu rozpoznaje sąd właściwy dla siedziby przewoźnika.
Ważnym etapem windykacji należności od osób prawnych jest wykonanie orzeczenia sądu. Jeżeli dłużnik dobrowolnie nie wykonuje wyroku o zapłatę, wierzyciel ma prawo przedstawić tytuł wykonawczy do przymusowego wykonania.
Nakaz sądu gospodarczego można przedstawić do przymusowego wykonania w ciągu trzech lat od dnia następującego po uprawomocnieniu się orzeczenia. Sąd pierwszej instancji, który rozpoznawał sprawę o zapłatę, może odroczyć wykonanie orzeczenia lub rozłożyć je na raty. W takim przypadku termin przedstawienia nakazu do wykonania ulega przerwaniu.
Z ważnych przyczyn wierzyciel może zwrócić się do sądu, który rozpoznawał sprawę o zapłatę w pierwszej instancji, z wnioskiem o przywrócenie terminu przedstawienia nakazu do wykonania.