






Prowadzenie biznesu w naszym kraju utrudnia nieprzerwany ciąg kwestii i zadań o charakterze prawnym. Dlatego to, czy decyzja biznesowa będzie efektywna z ekonomicznego punktu widzenia, zależy także od jej komponentu prawnego. Na przykład ta czy inna transakcja może wydawać się bardzo atrakcyjna ze względu na cenę, ale może kryć istotne ukryte ryzyka prawne, np. negatywne skutki podatkowe. W rezultacie może dojść do sytuacji, w której – bez profesjonalnej ekspertyzy prawnej umów – transakcje, które miały przynieść milionowe zyski, obrócą się w milionowe straty. Również w razie sporu z kontrahentem, bez należytej oceny wszystkich okoliczności i dowodów, może zapaść decyzja o jak najszybszym wystąpieniu do sądu. W efekcie zamiast oczekiwanej ochrony interesów w sądzie można otrzymać niekorzystny wyrok. Jeżeli planowana jest transakcja nabycia biznesu (M&A), wcześniejsze przeprowadzenie audytu prawnego przedmiotu fuzji lub przejęcia jest po prostu obowiązkowym i pierwszoplanowym elementem procedury, ponieważ obiekt, który ma zostać nabyty, może być obciążony długami podatkowymi i zastawami, hipotekami, licznymi sporami sądowymi czy wielomilionowymi zobowiązaniami kredytowymi.
Audyt prawny (Due Diligence) to zatem wszechstronna analiza prawna przedmiotu oceny, np. przedsiębiorstwa i jego struktury korporacyjnej, badanie powstania i wygaśnięcia praw do posiadanych aktywów (praw korporacyjnych, nieruchomości i ruchomości), ocena istniejących obciążeń tych aktywów, a także analiza zobowiązań dotyczących badanego obiektu (stosunków umownych, zobowiązań kredytowych).
Celem takiego audytu jest uzyskanie informacji o charakterze prawnym, niezbędnych do podejmowania decyzji w zakresie ochrony biznesu, zwiększenia wartości spółki i optymalizacji procesów biznesowych.
Przeprowadzenie audytu prawnego pozwala obiektywnie ocenić działalność przedsiębiorstwa pod kątem zgodności z wymogami prawa, adekwatności wybranego modelu prawnego biznesu oraz występowania i wagi możliwych negatywnych skutków planowanych lub już przeprowadzonych operacji gospodarczych. Audyt prawny pomoże także wykryć istniejące już naruszenia, aby zapobiec negatywnym skutkom przyszłych kontroli właściwych organów państwowych lub je zminimalizować.
Audyt prawny to więc szczegółowe zbadanie przez adwokatów stanu prawnego różnych obiektów, którymi interesuje się zleceniodawca audytu, w celu wykrycia ryzyk prawnych związanych z przedmiotem audytu oraz przedstawienia rekomendacji dotyczących ich usunięcia lub ograniczenia. Przeprowadzenie audytu prawnego można porównać do diagnostyki prawnego „zdrowia” badanego obiektu – łatwiej, szybciej i taniej jest z wyprzedzeniem wykryć i „wyleczyć” prawną „chorobę” we wczesnym stadium, niż później walczyć z jej poważnymi skutkami.
Kancelaria Adwokacka WinnerLex ma bogate doświadczenie w przeprowadzaniu różnorodnych audytów prawnych szerokiego kręgu obiektów analizy.
full-scale DD – pełne, wnikliwe badanie obejmujące wszystkie ryzyka podatkowe i prawne;
red-flag DD – ma na celu wskazanie najbardziej ryzykownych kwestii, które mogą istotnie wpłynąć na warunki transakcji;
vendor DD – wszechstronna analiza prawna biznesu, począwszy od procesu założenia i historii funkcjonowania przedsiębiorstwa;
purchaser DD – przeprowadza ją potencjalny nabywca biznesu; może odbywać się na różnych etapach cyklu transakcji, np. na początku negocjacji lub jako uzupełnienie innych prac w ramach badania due diligence;
corporate DD na potrzeby sprzedaży biznesu, fuzji i przejęć (M&A);
weryfikacja czystości prawnej planowanych lub już zawartych transakcji, w tym dotyczących gruntów i innych nieruchomości;
audyt prawny przed rozpoczęciem procedury reorganizacji (przekształcenia) lub dywersyfikacji biznesu;
weryfikacja działalności potencjalnych i obecnych kontrahentów;
ocena perspektyw wszczęcia postępowania sądowego oraz toczących się już sporów sądowych;
audyt prawny przed spodziewaną kontrolą;
analiza stanu stosunków umownych;
audyt prawny startupów;
weryfikacja zgodności stosunków pracy z wymogami prawa.
Częste przypadki niewykonywania przez kontrahentów zobowiązań umownych, roszczenia ze strony organów podatkowych czy spory pracownicze w Państwa przedsiębiorstwie świadczą o tym, że obsługa prawna Państwa biznesu nie jest prowadzona na należytym poziomie. Aby ustalić konkretne przyczyny problemów prawnych i wypracować algorytm działań prowadzących do ich rozwiązania, warto przeprowadzić audyt prawny działalności Państwa przedsiębiorstwa.
Audyt prawny należy obowiązkowo przeprowadzić przed reorganizacją przedsiębiorstwa, zawarciem umowy sprzedaży biznesu czy nabyciem nieruchomości. Audyt prawny pozwoli uniknąć strat, sporów sądowych, roszczeń organów kontrolnych oraz zmniejszyć ryzyko wrogiego przejęcia spółki.
Ocena stanu postępowania reklamacyjno-procesowego powinna obejmować analizę dłużników i wierzycieli spółki, zbadanie stanu zadłużenia, ustalenie działań podejmowanych w celu jego spłaty oraz rekomendacje dotyczące spłaty lub windykacji zadłużenia.
Przed dokonaniem jakiejkolwiek transakcji związanej z nabyciem nieruchomości należy sprawdzić legalność nabycia prawa własności przez obecnego właściciela oraz ustalić, czy istnieją obciążenia i spory sądowe dotyczące takiego obiektu. Pozwoli to jeszcze przed transakcją wykryć i ocenić istniejące ryzyka.
Jeśli systematycznie potrzebują Państwo pomocy prawnej, warto rozważyć outsourcing prawny – abonamentową obsługę prawną, która pozwoli zaoszczędzić na kosztach etatowego prawnika i jego stanowiska pracy, zoptymalizować opodatkowanie, uniezależnić się od zwolnień lekarskich, urlopów i innych czynników ludzkich, a także uzyskać lepsze rozwiązanie Państwa spraw prawnych.
Due diligence może być potrzebne potencjalnemu inwestorowi przed podjęciem decyzji o zainwestowaniu środków w dany projekt – w celu sprawdzenia czystości prawnej przedmiotu inwestycji. Przeprowadzenie audytu prawnego jest wskazane także przed rozpoczęciem procedury reorganizacji (przekształcenia) spółki, aby już na wstępnym etapie wykryć istniejące problemy i ryzyka. Podobnie warto przeprowadzić audyt prawny przed wszczęciem dużych sporów sądowych, aby ocenić perspektywy procesu.
Czas trwania audytu i sporządzenia pisemnej opinii zależy od złożoności i liczby postawionych pytań i może wynosić od dwóch–trzech dni roboczych do kilku tygodni. Due diligence może trwać nawet kilka miesięcy w przypadkach, gdy przedmiotem badania jest zagadnienie tak obszerne jak audyt prawny sieci produkcyjno-handlowej lub holdingu rolno-przemysłowego przed fuzjami i przejęciami.
Audyt prawny przebiega etapami, których liczba zależy od liczby i złożoności pytań przedstawionych przez Klienta do zbadania. Z reguły mogą to być:
• Sformułowanie wstępnego zakresu audytu. Odbywa się to zazwyczaj podczas spotkania z Klientem lub w drodze korespondencji e-mailowej.
• Otrzymanie od Klienta wstępnego pisemnego zapytania i przesłanie przez kancelarię WinnerLex odpowiedzi w celu doprecyzowania listy badanych kwestii. Na podstawie odpowiedzi Klienta uzgadnia się zakres audytu.
• Otrzymanie i wstępna analiza informacji oraz dokumentów do audytu. Po uzgodnieniu zakresu audytu kancelaria WinnerLex prosi Klienta o listę informacji i dokumentów niezbędnych do jego przeprowadzenia. Po wstępnej analizie przekazanych dokumentów i informacji zakres audytu może zostać doprecyzowany, a dodatkowe dokumenty i informacje – zażądane.
• Przeprowadzenie audytu. Po otrzymaniu wszystkich niezbędnych informacji i dokumentów przeprowadza się szczegółową analizę przedmiotu audytu. W razie potrzeby, w zależności od rodzaju i przedmiotu audytu, możliwy jest wyjazd do obiektów Klienta, podczas którego sprawdza się określoną dokumentację wewnętrzną Klienta i odbywa spotkania z pracownikami.
• Sporządzenie raportu. Na podstawie wyników audytu prawnego sporządza się i przekazuje Klientowi pisemny raport, w którym opisuje się zakres audytu, stan przedmiotu badania, wykryte problemy i rekomendacje dotyczące ich rozwiązania.