






W ostatnim czasie zjawisko przejęć rajderskich w Ukrainie przybrało niepokojące rozmiary. Mimo przyjęcia szeregu aktów prawnych mających wzmocnić ochronę prawa własności i poprawić klimat inwestycyjny w kraju (na przykład ustawy Ukrainy „O zmianie niektórych aktów prawnych Ukrainy w zakresie doskonalenia rejestracji państwowej praw do nieruchomości i ochrony praw własności”, utworzenia Komisji ds. Rozpatrywania Skarg w Sferze Rejestracji Państwowej, ustaw z serii „Maski-szoł stop” itp.) liczba ataków rajderskich pozostaje niezwykle wysoka.
Celem rajderów najczęściej stają się przedsiębiorstwa rolne (grunty), nieruchomości o wysokiej wartości (nieruchomości komercyjne lub produkcyjne, luksusowe mieszkania), wysoko dochodowe przedsiębiorstwa oraz przedsiębiorstwa posiadające dużo aktywów.
Podjęcie określonych działań prewencyjnych, takich jak strukturyzacja biznesu, ochrona informacji poufnych i tajemnicy przedsiębiorstwa, kontrola zobowiązań wobec wierzycieli, ograniczenie uprawnień dyrektora czy ustanowienie szeregu zobowiązań spółki wobec innych (zaprzyjaźnionych) przedsiębiorstw, pozwoli znacznie zmniejszyć ryzyko powodzenia ataków rajderskich. Oczywiste jest, że lepiej podjąć szereg działań zapobiegawczych ograniczających możliwość „wrogiego przejęcia”, aby Państwa biznes stał się zbyt trudnym celem dla amatorów bezprawnego wzbogacenia się cudzym kosztem, niż później walczyć ze skutkami ataku rajderskiego. Oczywiście wdrożenie działań prewencyjnych ograniczających ryzyko przejęcia wymaga praktycznego doświadczenia i usystematyzowanej wiedzy prawniczej, dlatego w celu ich realizacji należy zwrócić się do wykwalifikowanego adwokata.
Tym bardziej profesjonalna pomoc prawna jest niezbędna przy obronie przed trwającymi atakami rajderskimi, ponieważ w takim przypadku trzeba szybko opracować strategię obrony i skutecznie wcielić plan działania w życie.
Audyt prawny struktury biznesu (Due Diligence) w celu wykrycia potencjalnych ryzyk – słabych punktów podatnych na ataki rajderskie, a także opracowanie i wdrożenie środków ochrony przed przejęciami.
Opracowanie dokumentów statutowych i korporacyjnych przewidujących mechanizmy zabezpieczające przed przejęciami.
Zmiana struktury biznesu w celu zminimalizowania ryzyka ataków rajderskich.
Ustanowienie zobowiązań między powiązanymi zaprzyjaźnionymi spółkami, na podstawie których powstają obciążenia majątku i praw korporacyjnych.
Aktywna ochrona prawna przed atakami rajderskimi poprzez zaangażowanie organów ścigania oraz zaskarżanie bezprawnych działań w trybie sądowym i pozasądowym.
Aby zmniejszyć ryzyko ataku rajderskiego, w statucie przedsiębiorstwa należy przewidzieć postanowienie, zgodnie z którym wszelkie czynności rejestracyjne w imieniu przedsiębiorstwa mogą inicjować wyłącznie określone osoby (na przykład dyrektor lub założyciel). Konieczne jest również, aby informacja o ograniczeniu czynności rejestracyjnych została wpisana do Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych, Osób Fizycznych-Przedsiębiorców i Organizacji Społecznych.
Jeżeli działania rajderskie przeprowadzono za pomocą czynności rejestracyjnych, należy zwrócić się do „komisji antyrajderskiej” przy Ministerstwie Sprawiedliwości (Komisji ds. Rozpatrywania Skarg w Sferze Rejestracji Państwowej).
W przypadku ataku rajderskiego należy złożyć do organów ścigania zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. W ramach czynności śledczych prowadzonych na podstawie Państwa zawiadomienia śledczy może uzyskać sfałszowane dokumenty oraz informacje o osobach, które zorganizowały atak rajderski lub pomagały w jego przeprowadzeniu. Należy także wnioskować do śledczego o podjęcie działań w celu zachowania majątku przedsiębiorstwa poprzez zastosowanie środków zabezpieczających w postępowaniu karnym, na przykład zajęcia mienia.
Należy niezwłocznie zaskarżyć do sądu wszystkie umowy, które rajderzy zawarli w imieniu Państwa przedsiębiorstwa. W ramach tego działania trzeba składać wnioski o zabezpieczenie powództwa w postaci zakazu zbywania majątku i środków pieniężnych należących do przedsiębiorstwa.
W przypadku ataku rajderskiego należy aktywnie współpracować z mediami. Trzeba niezwłocznie organizować konferencje prasowe, nagłaśniać przestępcze zdarzenia oraz fakty utrudniania obrony. Należy wywołać falę informacyjną, kształtować pożądany przez Państwa obraz ataku rajderskiego w oczach społeczeństwa i przedstawicieli władz, żądać ukarania i odwołania ze stanowisk osób pomagających rajderom. Z pomocą akcjonariuszy i załogi należy organizować wiece i akcje protestacyjne. Celem jest zwrócenie uwagi na atak rajderski i pozbawienie rajderów jakiegokolwiek wsparcia ze strony przedstawicieli władz.
Aby zmniejszyć prawdopodobieństwo przejęcia rajderskiego przedsiębiorstwa, można podjąć następujące działania:
- dostosować dokumenty korporacyjne przedsiębiorstwa do obowiązujących przepisów;
- zbudować prawidłową strukturę ładu korporacyjnego;
- prowadzić systematyczny monitoring i analizę informacji o aktywach przedsiębiorstwa oraz o toczących się sprawach sądowych z jego udziałem;
- uporządkować system obiegu i przechowywania informacji i dokumentów w przedsiębiorstwie;
- zapewnić sobie pomoc prawną profesjonalnego prawnika.
Mają Państwo prawo rozwiązywać kwestie przezwyciężenia skutków przejęcia rajderskiego i przywrócenia swoich praw w trybie sądowym. W szczególności mogą Państwo zaskarżyć w sądzie umowy i czynności rejestracyjne, wnioskować w ramach postępowania sądowego o zajęcie aktywów oraz o ustanowienie zakazu dokonywania określonych czynności.
W celu ochrony przed atakiem rajderskim dokonanym poprzez bezprawne czynności rejestracyjne, oprócz sądu można złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do organów ścigania oraz skargę do Komisji ds. Rozpatrywania Skarg w Sferze Rejestracji Państwowej.