Zaskarżanie wyników post-audytu

Celny post-audyt to forma kontroli, którą organy kontrolne przeprowadzają już po zakończeniu odprawy celnej towarów w celu sprawdzenia prawidłowości i rzetelności danych podanych w zgłoszeniach celnych poprzez badanie dokumentów księgowych, rachunków i systemów zarządzania przedsiębiorstwem.

W wykonaniu wymogów Międzynarodowej konwencji w sprawie uproszczenia i harmonizacji procedur celnych (tzw. konwencji z Kioto) przyjęto nową redakcję Kodeksu celnego Ukrainy, która uregulowała kwestie przeprowadzania audytu celnego.

Głównymi obszarami kontroli po odprawie celnej są:

• prawidłowość ustalenia podstawy opodatkowania oraz terminowość, rzetelność i kompletność naliczenia i zapłaty należności celnych;
• prawidłowość ustalenia wartości celnej;
• prawidłowość klasyfikacji towarów według UKT ZED;
• zasadność i legalność uzyskania ulg i zwolnień z opodatkowania.

Post-audyt w sprawach celnych jest przeprowadzany w formie kontroli dokumentacyjnych, które z kolei dzielą się na wyjazdowe i niewyjazdowe (zza biurka).

Należy zaznaczyć, że podczas dokumentacyjnych kontroli wyjazdowych organy kontrolne otrzymują szeroki zakres uprawnień do wyjaśniania kwestii związanych z kontrolą, co z kolei stwarza dodatkowe ryzyko nadużyć mogących negatywnie wpłynąć na działalność przedsiębiorstwa. Funkcjonariusze organów kontrolnych podczas kontroli wyjazdowej mają m.in. prawo:

• sprawdzać dokumenty pieniężne, finansowe i księgowe, sprawozdania, kontrakty, deklaracje, kalkulacje i inne dokumenty, które mogą być związane z operacjami przywozu (przesyłania) towarów na obszar celny Ukrainy lub na terytorium wolnego obszaru celnego bądź wywozu (przesyłania) towarów poza obszar celny Ukrainy;
• dokonywać oględzin pomieszczeń produkcyjnych, magazynowych, handlowych i innych kontrolowanego przedsiębiorstwa;
• przeprowadzać analizy kontrolne surowców, materiałów i wyrobów gotowych oraz kontrolne uruchomienia produkcji z surowców i materiałów, które były lub są objęte dozorem celnym albo były wykorzystywane przez kontrolowane przedsiębiorstwo do produkcji wyrobów gotowych z surowców i materiałów objętych odpowiednią procedurą celną, lub zlecać przeprowadzenie tych czynności upoważnionym biegłym; zlecać upoważnionym biegłym kontrolne obmiary zakresu robót budowlanych, montażowych, remontowych i innych;
• żądać przeprowadzenia inwentaryzacji środków trwałych i zapasów, które były lub są objęte dozorem celnym albo były wykorzystywane przez to przedsiębiorstwo wraz z towarami objętymi odpowiednią procedurą celną, a w razie odmowy przeprowadzenia takiej inwentaryzacji – występować do sądu o zobowiązanie kontrolowanego przedsiębiorstwa do jej przeprowadzenia;
• w razie niedopuszczenia funkcjonariuszy do oględzin terenu oraz pomieszczeń produkcyjnych, magazynowych, handlowych lub innych bądź do przeprowadzenia analiz kontrolnych – występować do sądu z wnioskiem o wstrzymanie operacji rozchodowych na rachunkach przedsiębiorstwa poprzez zajęcie jego środków pieniężnych i innych aktywów;
• sporządzać protokoły o naruszeniu przepisów celnych;
• ustalać kwoty zobowiązań podatkowych
• uzyskiwać od zakładów ubezpieczeń i banków informacje w trybie i zakresie określonym ustawą;
• na czas wyjaśniania kwestii objętych kontrolą nakładać zamknięcia celne na komputery, sejfy (szafy), archiwa i inne miejsca przechowywania dokumentów niezbędnych do kontroli, w tym w formie elektronicznej, a także na pomieszczenia magazynowe, produkcyjne i handlowe, jeżeli istnieje ryzyko nieuprawnionego usunięcia, zniszczenia, podmiany, zmiany stanu lub cech jakościowych znajdujących się w nich towarów, co mogłoby wpłynąć na decyzję podjętą w wyniku kontroli.

Biorąc pod uwagę wymienione powyżej narzędzia, którymi dysponują organy w trakcie celnego post-audytu i które mogą doprowadzić nawet do całkowitego sparaliżowania działalności przedsiębiorstwa, skutecznie zaskarżyć wyniki post-audytu i przeciwdziałać organom kontrolnym może w takim przypadku jedynie doświadczony adwokat specjalizujący się w rozwiązywaniu sporów celnych i podatkowych.