






Otrzymanie przez przedsiębiorstwo oficjalnego zapytania organu podatkowego o udzielenie informacji podatkowej świadczy o tym, że z tego czy innego powodu przedsiębiorstwo znalazło się w polu widzenia organu podatkowego. Dlatego prawidłowo przygotowane pod względem prawnym odpowiedzi na zapytania organów podatkowych mogą uchronić przedsiębiorstwo przed różnymi negatywnymi skutkami.
Obowiązujące przepisy przewidują dwa rodzaje zapytań, które przedsiębiorstwo może otrzymać od organu podatkowego.
Po pierwsze, organ podatkowy ma prawo skierować pisemne zapytanie jako organ kontrolny w dziedzinie opodatkowania na podstawie pkt 73.3 art. 73 Kodeksu podatkowego Ukrainy. Spośród przewidzianych w Kodeksie podatkowym podstaw do wysyłania takich zapytań organy podatkowe najczęściej powołują się na ujawnienie faktów świadczących o naruszeniu przepisów podatkowych, a także na przeprowadzanie kontroli krzyżowych. Istnieją również inne podstawy, na których organ podatkowy może skierować do przedsiębiorstwa pisemne zapytanie o udzielenie informacji. Zazwyczaj zapytanie podatkowe zawiera żądanie udzielenia informacji podatkowej w odniesieniu do określonych kontrahentów wraz z kopiami całej dokumentacji źródłowej za określony okres lub za cały okres współpracy z danym kontrahentem. Co do zasady nieudzielenie odpowiedzi na zapytanie wraz z wyjaśnieniami i niezbędnymi dokumentami lub udzielenie odpowiedzi po upływie 15-dniowego terminu stanowi podstawę do przeprowadzenia nieplanowanej kontroli dokumentacyjnej (pkt 78.1.1 art. 78 Kodeksu podatkowego Ukrainy).
Innym rodzajem zapytań podatkowych, które może otrzymać przedsiębiorstwo, są zapytania milicji podatkowej jako organu śledczego w sprawach o przestępstwa podatkowe. Zapytania takie kieruje się na podstawie art. 93 Kodeksu postępowania karnego Ukrainy i stanowią one sposób gromadzenia dowodów przez stronę oskarżenia w postępowaniu karnym. W niektórych sytuacjach przygotowanie odpowiedzi na zapytania organów podatkowych w trybie art. 93 Kodeksu postępowania karnego Ukrainy staje się już elementem wypracowania wspólnego stanowiska obrony zarówno przedsiębiorstwa, jak i jego kierownictwa w postępowaniu karnym, ponieważ po takim zapytaniu może nastąpić zarówno tymczasowy dostęp do rzeczy i dokumentów, jak i przeszukanie oraz wezwania kierowników i pracowników na przesłuchanie w charakterze świadków. Wynika z tego, że odpowiedzi na takie zapytania wymagają jeszcze większej uwagi i profesjonalizmu nie tylko w dziedzinie prawa podatkowego, lecz także w zakresie obrony w procesie karnym.
Fachowa analiza prawna zapytań podatkowych pozwala ustalić, jak prawidłowo odpowiedzieć na zapytania organów podatkowych, czy zapytanie jest zgodne z prawem i uzasadnione, jak prawidłowo odpowiadać na zapytania lub czy w ogóle na nie nie odpowiadać, jakie dokumenty można i należy przekazać, a może nie trzeba przekazywać żadnych, a przede wszystkim – kiedy można prawidłowo i bez konsekwencji dla przedsiębiorstwa i jego kierownictwa uniknąć nieplanowanej kontroli w odpowiedzi na zapytanie organu podatkowego.
Adwokaci podatkowi Kancelarii Adwokackiej WinnerLex opracowali skuteczne sposoby ochrony klientów, którzy otrzymali zapytania podatkowe. Minimalizują one ryzyko przeprowadzenia nieplanowanej kontroli podatkowej, a także pozytywnie wpływają na reputację biznesową klientów jako kontrahentów zapewniających wysoki poziom ochrony informacji poufnych. Mamy również duże doświadczenie w ochronie biznesu w ramach postępowania karnego. Dlatego nasi adwokaci mogą szybko i profesjonalnie przygotować odpowiedzi na zapytania dowolnych organów podatkowych.
składane w ramach kontroli podatkowej;
dotyczące relacji z określonymi kontrahentami;
w przypadku kontroli krzyżowej;
w celu ustalenia poziomu cen rynkowych towarów;
jeżeli złożono skargę na niewystawienie faktury podatkowej lub naruszenie zasad jej wypełniania;
w przypadku ujawnienia faktów naruszenia przepisów podatkowych, walutowych i innych;
jeżeli wykryto nieprawdziwe dane w deklaracjach podatkowych.
Podatnicy i inne podmioty stosunków informacyjnych mają obowiązek przekazać informacje wskazane w zapytaniu organu kontrolnego wraz z ich potwierdzeniem w dokumentach (z wyjątkiem kontroli krzyżowej) w ciągu 15 dni roboczych od dnia następującego po dniu otrzymania zapytania (o ile Kodeks nie stanowi inaczej). W przypadku kontroli krzyżowej podatnicy i inne podmioty stosunków informacyjnych mają obowiązek przekazać informacje wskazane w zapytaniu organu kontrolnego w ciągu 10 dni roboczych od dnia następującego po dniu otrzymania zapytania. Dokumenty potwierdzające te informacje mogą zostać przekazane na żądanie organu kontrolnego w formie elektronicznej lub papierowej, według wyboru podatnika.
Po otrzymaniu polecenia przeprowadzenia kontroli nieplanowanej na podstawie ppkt 78.1.1 i 78.1.4 pkt 78.1 art. 78 Kodeksu podatkowego Ukrainy radzimy koniecznie sprawdzić podstawy jej zarządzenia, w tym kwestię udzielenia odpowiedzi na zapytanie organu podatkowego, ponieważ organy podatkowe dość często nadużywają swoich uprawnień i zarządzają kontrole nieplanowane niezgodnie z prawem.
Po otrzymaniu zapytania od organu kontrolnego należy je uważnie przejrzeć i upewnić się, że zostało sporządzone na oficjalnym formularzu organu Państwowej Służby Fiskalnej, ma numer rejestracyjny pisma wychodzącego i datę, a także zwrócić uwagę na obowiązkowe elementy: jeżeli w zapytaniu brakuje choćby jednego z wymaganych elementów, podatnik jest zwolniony z obowiązku przekazania informacji i dokumentów w odpowiedzi na zapytanie.
Nawet jeśli okaże się, że zapytanie sporządzono z naruszeniami, zalecamy jednak udzielić na nie odpowiedzi, uzasadniając w niej podstawy nieprzekazania informacji. Na przykład w odpowiedzi proszę wskazać braki zapytania i zaznaczyć, że przekażą Państwo wszystkie niezbędne informacje wraz z ich potwierdzeniem w dokumentach po otrzymaniu zapytania spełniającego wymogi obowiązujących przepisów.
Odpowiedź na zapytanie organu kontrolnego najlepiej wysłać do urzędu skarbowego listem wartościowym z wykazem zawartości lub złożyć osobiście w kancelarii urzędu przez odpowiedzialną osobę upoważnioną przez podatnika. W tym drugim przypadku należy mieć dwa egzemplarze pisma: jeden pozostaje w kancelarii, a na drugim umieszcza się potwierdzenie odbioru – pieczęć i numer wpływu pisma; informacje o jego rozpatrywaniu można uzyskać w służbie informacyjnej organu kontrolnego.
Ustawodawca nadał tej normie nieco inny sens niż ten, w jakim stosują ją w praktyce organy kontrolne. Norma ta przewiduje prawo organu kontrolnego do żądania i badania dokumentów źródłowych wykorzystywanych w rachunkowości, rejestrów, sprawozdawczości finansowej, statystycznej i innej związanej z obliczaniem i zapłatą podatków, opłat i należności oraz z wykonywaniem wymogów przepisów, nad których przestrzeganiem kontrolę sprawują organy kontrolne, ale wyłącznie w trakcie przeprowadzania kontroli.
Tylko wtedy, gdy podatnik w ciągu 15 dni roboczych od dnia następującego po dniu otrzymania zapytania nie przekaże wyjaśnień wraz z ich potwierdzeniem w dokumentach w odpowiedzi na obowiązkowe pisemne zapytanie organu kontrolnego, w którym wskazano naruszenie przez tego podatnika przepisów podatkowych, walutowych i innych;
Dzieje się tak jednak wtedy, gdy w wyniku kontroli innych podatników lub uzyskania informacji podatkowej ujawniono fakty świadczące o naruszeniu przez podatnika przepisów podatkowych, walutowych i innych, nad których przestrzeganiem kontrolę sprawują organy kontrolne.
Zapytanie uważa się za prawidłowo doręczone podatnikowi, jeżeli zostało wysłane na adres podatnika (siedziba, adres podatkowy) listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub wręczone osobiście za podpisem podatnikowi lub jego przedstawicielowi. W przypadku wysłania zapytania w formie elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej z elektronicznym podpisem cyfrowym organu podatkowego – z chwilą otrzymania wygenerowanego przez oprogramowanie potwierdzenia doręczenia.