






Konstytucja Ukrainy stanowi, że wszystkie organy państwowe, do których oczywiście należą również organy celne, mają działać wyłącznie na podstawie, w granicach uprawnień i w sposób przewidziany w Konstytucji i ustawach Ukrainy. Praktyka pokazuje jednak, że funkcjonariusze organów celnych nierzadko nadużywają swoich uprawnień i nie przestrzegają prawa, szkodząc interesom importerów i eksporterów bezprawnymi decyzjami, działaniami lub bezczynnością. Co robić, gdy funkcjonariusze celni naruszyli Państwa prawa? Jedną z możliwości jest przyjęcie nieuzasadnionych żądań pracowników urzędu celnego bez wchodzenia z nimi w konfrontację. Jeśli jednak raz spełnią Państwo bezpodstawne żądania organu władzy, wzrośnie ryzyko nadużyć wobec Państwa ze strony funkcjonariuszy celnych w przyszłości, ponieważ zobaczą oni, że nikt nie przeciwstawia się ich bezprawnemu zachowaniu, a więc i dalej nie napotkają oporu. Dlatego jeśli choć raz zetknęli się Państwo z bezprawnymi decyzjami, działaniami lub bezczynnością urzędu celnego, najlepiej jak najszybciej zaskarżyć działania organów celnych. W ten sposób nie tylko obronią Państwo swoje interesy w bieżącej sytuacji, ale też zadziałają na przyszłość, ponieważ funkcjonariusze celni będą wiedzieć, że na próby naruszenia Państwa praw spotkają się ze zdecydowaną odpowiedzią.
Decyzje, działania lub bezczynność organów celnych można zaskarżyć zarówno przed sądem, jak i w trybie administracyjnym – przedsądowym.
Obie drogi zaskarżenia mają swoje zalety.
Występując do sądu, mogą Państwo liczyć na większy obiektywizm i bezstronność rozpoznania sprawy.
Zaskarżenie bezprawnych decyzji, działań lub bezczynności funkcjonariuszy celnych w trybie przedsądowym do organu celnego wyższego szczebla zajmuje mniej czasu niż postępowanie sądowe. Jeśli więc decyzje lub działania funkcjonariuszy w sposób oczywisty i rażący naruszają prawo, istnieje pewne prawdopodobieństwo, że Państwa skarga zostanie uwzględniona przez organ celny wyższego szczebla. Przy tym organ celny niższego szczebla, którego działania lub decyzje organ wyższego szczebla uzna za bezprawne, nie będzie mógł zaskarżyć decyzji uwzględniającej Państwa skargę w trybie odwoławczym – inaczej niż w sytuacji, gdy Państwa powództwo zostanie uwzględnione przez sąd pierwszej instancji, urząd celny wniesie apelację, a wyrok uprawomocni się dopiero po zakończeniu postępowania apelacyjnego.
Zatem w zależności od okoliczności sporu zaskarżenie działań, decyzji lub bezczynności organów celnych właśnie w trybie administracyjnym do organu celnego wyższego szczebla może być całkiem zasadne.
Należy pamiętać, że organami celnymi wyższego szczebla są:
Wieloletnia praktyka adwokatów kancelarii WinnerLex w rozwiązywaniu sporów celnych pozwala nam skutecznie zaskarżać niezgodne z prawem decyzje, działania lub bezczynność organów celnych.
rozwiązywanie sporów dotyczących zgłaszania mienia;
rozwiązywanie sporów dotyczących konfiskaty mienia;
rozwiązywanie sporów o zaskarżenie postanowień o odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów celnych;
udzielanie ustnych i pisemnych konsultacji w sporach celnych;
zaskarżanie decyzji, działań lub bezczynności organu celnego w sprawie korekty wartości celnej towaru;
zaskarżanie decyzji, działań lub bezczynności przy klasyfikacji towaru według UKT ZED;
zaskarżanie decyzji, działań lub bezczynności w sprawie zwrotu należności celnych wpłaconych do budżetu omyłkowo lub w nadmiernej wysokości, których pobór kontrolują organy celne;
sporządzanie wniosków, skarg, pism i innych dokumentów prawnych w celu rozstrzygnięcia sporu celnego;
doradztwo w sporach dotyczących przemieszczania towarów przez granicę celną Ukrainy w procedurze wywozu, przywozu, odprawy czasowej i tranzytu.
Państwowa Służba Celna Ukrainy może uchylać lub zmieniać niezgodne z prawem decyzje organów celnych, a także podejmować środki wobec winnych funkcjonariuszy w związku z niezgodnymi z prawem decyzjami, działaniami lub bezczynnością tych organów lub osób. Dlatego w razie niezgody z działaniami funkcjonariuszy organów celnych jednym ze sposobów obrony jest złożenie skargi do Państwowej Służby Celnej Ukrainy.
Zgodnie z Kodeksem celnym Ukrainy skarga na decyzje, działania lub bezczynność organów celnych musi pod względem formy i treści spełniać wymogi dotyczące skarg określone w ustawie Ukrainy „O skargach i wnioskach obywateli”.
Skarga przedsiębiorstwa musi zawierać pełną nazwę przedsiębiorstwa, jego adres, kod osoby prawnej w rejestrze EDRPOU, dane organu celnego, którego działania lub decyzja są zaskarżane, a także inne dane określone prawem. Skargę podpisuje kierownik przedsiębiorstwa lub osoba upoważniona (może nią być adwokat), ze wskazaniem daty podpisania. Do skargi należy również dołączyć posiadane dowody (dokumenty) wykazujące jej zasadność. Wykaz załączników podaje się w skardze.
Skarga musi zawierać pełne informacje o przedmiocie zaskarżenia – szczegółowy opis zaskarżanej decyzji, działania lub bezczynności organów celnych oraz umotywowaną argumentację, na czym dokładnie polega ich niezgodność z prawem, z powołaniem się na przepisy, a także żądania i wnioski skarżącego.
Warto wiedzieć, że jeśli w działaniach osoby, która naruszyła przepisy celne, brak znamion przestępstwa, postępowanie w sprawie takiego naruszenia może zostać zakończone kompromisowo, poprzez zawarcie ugody między tą osobą a organem celnym, którego funkcjonariusz rozpatruje sprawę. Ugoda zawierana jest z reguły na warunkach urzędu celnego: należy zapłacić odpowiednie należności celne w wysokości ustalonej przez urząd, po czym odprawa celna zostaje zakończona, a towar zwrócony (jeśli urząd celny zatrzymał go do czasu rozpatrzenia sprawy). Taki wariant można zatem rozważyć, gdy odprawę celną towaru trzeba zakończyć w bardzo krótkim terminie, bez wszczynania procedury zaskarżania decyzji lub działań organu celnego.
W trybie przedsądowym decyzje, działania lub bezczynność urzędu celnego można zaskarżyć do centralnego organu władzy wykonawczej realizującego państwową politykę celną. Organem tym jest utworzona na nowo w 2019 roku Państwowa Służba Celna Ukrainy, powstała w wyniku reorganizacji Państwowej Służby Fiskalnej Ukrainy w Państwową Służbę Podatkową (DPS) i Państwową Służbę Celną (DMS).
Skargę można złożyć zarówno w formie pisemnej, jak i elektronicznej, wypełniając formularz w internetowym systemie skarg na pracę urzędu celnego. Lepiej jednak złożyć skargę na piśmie, wysyłając list za pośrednictwem Ukrposzty, aby zachować dowód jej złożenia.
Tak, zgodnie z Kodeksem celnym Ukrainy złożenie skargi wstrzymuje wykonanie postanowienia o pociągnięciu do odpowiedzialności w sprawie o naruszenie przepisów celnych do czasu zakończenia rozpatrywania skargi.