Kijów, ul. Iwana Dracza 6, lok. 15
Twoja siła zwycięstwaFormalizacja wspólnej działalności
Wielu przedsiębiorców w sektorze rolnym prowadzi działalność we własnym interesie, dążąc przede wszystkim do osiągnięcia jak najlepszego wyniku dla siebie. Czasami jednak własne zasoby nie wystarczają, a ich nabycie z różnych przyczyn jest nieopłacalne. Właśnie wtedy pojawia się potrzeba połączenia aktywów z innym podmiotem gospodarczym i osiągnięcia wspólnego celu w optymalnych dla stron proporcjach. Idealnym instrumentem prawnego uregulowania takich stosunków jest umowa o wspólnej działalności bez tworzenia osoby prawnej. W sektorze rolnym ten rodzaj umowy stosuje się dość często. W większości przypadków – gdy jedna strona umowy ma prawo rzeczowe do działki gruntu, a druga dysponuje zasobami do uprawy roślin: materiałem siewnym, sprzętem, siłą roboczą. Wspólna działalność może być prowadzona na podstawie połączenia wkładów uczestników (spółka cywilna) lub bez połączenia wkładów uczestników.
Należy pamiętać, że formalizacja wspólnej działalności może wiązać się z istotnymi ryzykami prawnymi. Na przykład jedna ze stron umowy może postawić w niekorzystnym położeniu drugą stronę, która zamiast zysku ze wspólnej działalności poniesie znaczne straty i będzie miała problemy prawne. Dlatego przy formalizacji wspólnej działalności należy korzystać z pomocy adwokata, który ma doświadczenie w tej dziedzinie.
konsultacje w sprawie formalizacji stosunków prawnych wspólnej działalności;
weryfikację statusu prawnego i wiarygodności stron umowy o wspólnej działalności;
wsparcie przy zawieraniu, zmianie i rozwiązywaniu umów o wspólnej działalności;
ekspertyzę zawartych umów o wspólnej działalności;
wsparcie w rozwiązywaniu sporów wynikłych z umów o wspólnej działalności;
rozwiązywanie kwestii podatkowych powstających w związku z prowadzeniem wspólnej działalności.
Aby zminimalizować możliwe negatywne skutki przy zawieraniu umowy o wspólnej działalności, warto podjąć następujące działania:
- Jasno określić prawa i obowiązki stron, tryb podejmowania wspólnych decyzji i działań, prowadzenia wspólnych spraw, status prawny majątku wydzielonego na potrzeby wspólnej działalności, zasady podziału zysku oraz pokrywania wydatków i strat uczestników.
- Koniecznie zwrócić uwagę na okres obowiązywania umowy i warunki jej rozwiązania. Nie będzie korzystne dla Państwa, jeśli umowa przewiduje możliwość jej jednostronnego rozwiązania przez drugą stronę.
Poświadczyć umowę o wspólnej działalności notarialnie. Prawo pozwala obejść się bez notarialnego poświadczenia umowy o wspólnej działalności, jednak udział notariusza zwiększa pewność transakcji, ponieważ notariusz ma obowiązek sprawdzić umocowanie stron do zawarcia umowy, istnienie dokumentów stanowiących tytuł prawny do gruntu oraz zgodność postanowień umowy z wymogami prawa.
Produkty wytworzone w wyniku wspólnej działalności oraz uzyskane z niej pożytki i dochody stanowią współwłasność w częściach ułamkowych uczestników, jeżeli umowa spółki cywilnej lub ustawa nie stanowią inaczej.
Zysk uzyskany przez uczestników umowy spółki cywilnej w wyniku ich wspólnej działalności dzieli się proporcjonalnie do wartości wkładów uczestników do wspólnego majątku, jeżeli umowa spółki cywilnej lub inne porozumienie uczestników nie stanowią inaczej.
Prowadzenie ewidencji księgowej wspólnego majątku uczestnicy mogą powierzyć jednemu z nich, wskazanemu w umowie o wspólnej działalności, który powinien przy tym kierować się Zaleceniami metodycznymi w sprawie rachunkowości wspólnej działalności bez tworzenia osoby prawnej, zatwierdzonymi rozporządzeniem Ministerstwa Finansów Ukrainy z 30.12.2011 r. nr 1873, a także Krajowym Standardem Rachunkowości (P(S)BO) 12.
W odniesieniu do ewidencji podatkowej wspólnej działalności należy pamiętać, że zgodnie z Kodeksem podatkowym Ukrainy dla celów opodatkowania dwie lub więcej osób prowadzących wspólną działalność bez tworzenia osoby prawnej uważa się za odrębną osobę w granicach tej działalności. Ewidencję wyników wspólnej działalności prowadzi podatnik upoważniony do tego przez pozostałe strony zgodnie z postanowieniami umowy, odrębnie od ewidencji wyników gospodarczych tego podatnika. Dla celów opodatkowania stosunki gospodarcze między uczestnikami wspólnej działalności zrównuje się ze stosunkami opartymi na odrębnych umowach cywilnoprawnych. Przy tym organy kontrolne nie ewidencjonują umów o wspólnej działalności, do których nie mają zastosowania szczególne zasady ewidencji podatkowej i opodatkowania wspólnej działalności określone w tym kodeksie. Każdy uczestnik takich umów jest zarejestrowany w organach kontrolnych i samodzielnie wykonuje obowiązki podatnika.
Umowę o wspólnej działalności zawiera się w formie pisemnej. Prawo nie wymaga poświadczenia notarialnego takich umów, ale nie będzie ono zbędne.
Umowy o wspólnej działalności (o wspólnej uprawie roślin) nie podlegają rejestracji państwowej. W praktyce ten rodzaj umowy bywa mylony z inną umową o podobnej nazwie, ale zupełnie innym charakterze prawnym i treści – umową o wspólnej działalności inwestycyjnej, która podlega rejestracji państwowej.
Umowa o wspólnej działalności, podobnie jak inne umowy, jest czynnością prawną skierowaną na nabycie określonych praw i obowiązków. Dlatego do umowy o wspólnej działalności stosuje się wszystkie ogólne wymogi przewidziane w Kodeksie cywilnym Ukrainy, których przestrzeganie jest niezbędne dla ważności każdej czynności prawnej. Jeżeli więc z jakichś przyczyn treść umowy o wspólnej działalności będzie sprzeczna z Kodeksem cywilnym Ukrainy, innymi aktami prawa cywilnego, a także z interesami państwa i społeczeństwa oraz jego zasadami moralnymi, albo strona umowy nie miała wymaganego zakresu zdolności do czynności prawnych, umowa taka może zostać uznana za nieważną. Umowa o wspólnej działalności, jak każda inna czynność prawna, musi być skierowana na rzeczywiste wywołanie skutków prawnych, które z niej wynikają. Jeżeli zatem umowa o wspólnej działalności jest ukrytą umową dzierżawy gruntu, jej treść będzie sprzeczna z wymogami ustawy, co stanowi podstawę do uznania tej umowy za nieważną i zobowiązania użytkownika gruntu do zwolnienia działki, ponieważ w takim przypadku korzysta on z niej bez wystarczającej podstawy prawnej.