






Dziedziczenie biznesu należy do najbardziej złożonych kategorii spraw spadkowych. Ten rodzaj dziedziczenia ma swoją specyfikę, polegającą na tym, że oprócz samych spadkobierców dotyczy również interesów partnerów biznesowych zmarłego. O ile wcześniej dziedziczenie biznesu było zjawiskiem dość rzadkim, o tyle obecnie obserwuje się tendencję wzrostową w tej kategorii spraw spadkowych. Z uwagi na niedoskonałość prawa cywilnego w tej dziedzinie pojawia się cały szereg pytań.
Należy zwrócić uwagę, że otrzymując biznes w spadku, spadkobierca przejmuje nie tylko prawa majątkowe spadkodawcy, lecz także określone zobowiązania i odpowiedzialność związane z działalnością finansowo-gospodarczą firmy.
Aby prawidłowo przeprowadzić dziedziczenie biznesu i zminimalizować związane z tym ryzyka, spadkobiercy powinni zwrócić się do specjalistów zajmujących się rozwiązywaniem takich kwestii.
konsultacje w sprawie formalności związanych z dziedziczeniem biznesu;
przygotowanie dokumentów niezbędnych do nabycia przez następcę prawnego praw udziałowych w spółce;
wsparcie przy nabyciu przez spadkobiercę prawa do spadku;
reprezentowanie interesów w sądzie w sprawach dotyczących dziedziczenia biznesu.
Jeżeli stanęli Państwo przed kwestią przyjęcia biznesu w spadku, przede wszystkim należy ustalić pełny wykaz majątku spadkodawcy, aby wiedzieć, do czego mogą Państwo rościć prawo przy przyjęciu spadku. Jeżeli dokładny skład majątku należącego do spadkodawcy nie jest znany, należy zwrócić się do notariusza, który ma prawo kierować oficjalne zapytania zarówno do organów państwowych, jak i do organizacji prywatnych. Po ustaleniu wykazu majątku należącego do spadkodawcy należy podjąć działania w celu zabezpieczenia tego majątku do czasu, gdy staną się Państwo jego pełnoprawnym właścicielem.
Należy pamiętać, że spadkobiercami są wyłącznie osoby wskazane w świadectwie prawa do spadku – jedynym dokumencie potwierdzającym takie prawo, wydawanym dopiero po upływie 6 miesięcy od dnia otwarcia spadku.
Aby ułatwić przyszłym spadkobiercom nabycie biznesu w drodze dziedziczenia, warto rozważyć sporządzenie poprawnego pod względem prawnym testamentu, w którym zostanie określony porządek dziedziczenia aktywów biznesowych. Sporządzając testament, spadkodawca powinien wyraźnie wskazać wszystkich spadkobierców, uwzględniając interesy osób, których prawo do udziału w spadku gwarantuje ustawa. W dokumencie należy również wymienić wszystkie aktywa objęte testamentem.
W statucie spółki warto przewidzieć mechanizm dziedziczenia praw udziałowych, a także zawrzeć umowę korporacyjną określającą zasady zarządzania spółką na czas formalności spadkowych. Warto również ustalić formułę wyceny praw udziałowych po przeszacowaniu środków trwałych, z obowiązkowym sporządzeniem bilansu na dzień śmierci i na dzień otrzymania spadku oraz wskazaniem, która wartość ma być przyjęta do rozliczenia.
Nierzadko zdarza się, że pozostali wspólnicy spółek handlowych odmawiają spadkobiercom przystąpienia do spółki w miejsce zmarłego. W takim przypadku spadkobierca może otrzymać swój udział w kapitale zakładowym przedsiębiorstwa w formie pieniężnej lub rzeczowej. Wielkość udziału w majątku spółki powinna przy tym odpowiadać wielkości udziału w kapitale zakładowym spółki, który należał do spadkodawcy w dniu jego śmierci.
Spadkobierca (następca prawny) może samodzielnie zwrócić się do rejestratora państwowego z wnioskiem o przystąpienie do spółki bez jakiejkolwiek zgody pozostałych wspólników, którym pozostaje jedynie co jakiś czas sprawdzać w Jednolitym Państwowym Rejestrze (JDR), czy nie zmienił się skład wspólników ich spółki.
W takim przypadku dalsze działania wspólników zależą od wielkości udziału w kapitale zakładowym spółki, który należał do zmarłego wspólnika.
Jeżeli udział zmarłego wspólnika wynosił mniej niż 50%, a w ciągu roku od upływu terminu na przyjęcie spadku spadkobiercy tego wspólnika nie złożyli wniosku o przystąpienie do spółki, spółka może wykluczyć wspólnika ze spółki. Oznacza to, że biorąc pod uwagę, iż termin na przyjęcie spadku co do zasady wynosi 6 miesięcy, po półtora roku od śmierci wspólnika pozostali wspólnicy mogą go wykluczyć, jeśli spadkobiercy nie przystąpili do spółki. Taką uchwałę podejmuje się bez uwzględnienia głosów wykluczanego wspólnika. W praktyce statusu wspólnika pozbawia się osobę już zmarłą. W takim przypadku spadkobiercy otrzymują wartość rynkową udziału spadkodawcy. Jeżeli udział takiego wspólnika w kapitale zakładowym spółki wynosi 50% lub więcej, spółka może podejmować uchwały związane z jej likwidacją.
W skład spadku wchodzą wszystkie prawa i obowiązki, które należały do spadkodawcy w chwili otwarcia spadku i nie wygasły w wyniku jego śmierci. Spadkobierca testamentowy lub ustawowy ma przy tym prawo przyjąć spadek albo go nie przyjąć. Należy także zaznaczyć, że niedopuszczalne jest przyjęcie spadku pod warunkiem lub z zastrzeżeniem. Dlatego w przypadku, gdy obciążenia i problemy biznesu wchodzącego w skład spadku przewyższają wartość jego aktywów, spadkobierca ma prawo odmówić przyjęcia takiego spadku.