Jak udowodnić siłę wyższą w warunkach kwarantanny w związku z COVID-19?

17 marca 2020 r. weszła w Ukrainie w życie ustawa „O zmianie niektórych aktów ustawodawczych Ukrainy mających na celu zapobieganie wystąpieniu i rozprzestrzenianiu się choroby koronawirusowej (COVID-19)”. Zgodnie z pkt 7 tej ustawy kwarantanna wprowadzona na terytorium Ukrainy uchwałą Gabinetu Ministrów Ukrainy nr 211 z dnia 11.03.2020 została zaliczona do okoliczności siły wyższej.

Okoliczności siły wyższej (force majeure) to nadzwyczajne i nieuniknione okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiają wykonanie zobowiązań przewidzianych warunkami umowy (kontraktu, porozumienia itp.). Co do zasady wystąpienie takich okoliczności zwalnia z odpowiedzialności za naruszenie zobowiązania (z reguły chodzi w takim przypadku o stosowanie sankcji finansowych w postaci kar lub odsetek karnych – najskuteczniejszych mechanizmów skłaniających do należytego i terminowego wykonania obowiązku wynikającego albo z ustawy (zapłata podatków itp.), albo z umowy (dostawa towaru, świadczenie usług itp.). Jednocześnie zwolnienie z odpowiedzialności obowiązuje wyłącznie przez okres, w którym dana okoliczność istnieje.

Ponieważ okoliczności siły wyższej mają zawsze charakter wyjątkowy, przewidują one również szczególne zasady postępowania. Jest to szczególnie ważne dla uczestników stosunków umownych, ponieważ w praktyce bardzo często właśnie w umowach tryb stosunków stron w okresie działania siły wyższej zostaje pominięty albo sformułowany nieprecyzyjnie i niejasno.

Właśnie na taką okoliczność przypominamy raz jeszcze.

Zgodnie z ust. 4 art. 79 Konwencji Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów z dnia 11 kwietnia 1980 r. (wejście w życie wobec Ukrainy: 1 lutego 1991 r.) oraz ust. 2 art. 205, ust. 2 art. 218, ust. 4 art. 219 Kodeksu gospodarczego Ukrainy, o ile umowa nie stanowi inaczej, w razie wystąpienia siły wyższej strona, która nie wykonuje swojego zobowiązania, powinna zawiadomić drugą stronę o przeszkodzie i jej wpływie na zdolność do należytego wykonania zobowiązania. Jeżeli zawiadomienie to nie zostanie otrzymane przez drugą stronę w rozsądnym terminie od chwili, gdy strona niewykonująca zobowiązania dowiedziała się lub powinna była dowiedzieć się o przeszkodzie, strona ta ponosi odpowiedzialność za szkody wynikające z nieotrzymania takiego zawiadomienia. Po drugie, strona niewykonująca zobowiązania, powołując się na siłę wyższą, musi w każdym przypadku potwierdzić właśnie wpływ tych okoliczności na należyte wykonanie przez nią zobowiązań.

Izba Handlowo-Przemysłowa (IHP) Ukrainy oraz upoważnione przez nią regionalne izby handlowo-przemysłowe poświadczają okoliczności siły wyższej i wydają certyfikat o takich okolicznościach. To właśnie certyfikat jest należytym dowodem przewidzianym z reguły warunkami umowy oraz ustawą dla potwierdzenia wystąpienia takich okoliczności. Wniosek do IHP składa się odrębnie dla każdej umowy, każdego zobowiązania podatkowego i/lub innego, którego termin wykonania nastąpił zgodnie z warunkami umowy, aktów ustawodawczych lub innych aktów normatywnych i którego wykonanie stało się niemożliwe z powodu siły wyższej.

Wniosek o poświadczenie okoliczności siły wyższej według wzoru ustalonego przez IHP Ukrainy można pobrać pod następującym linkiem: https://ucci.org.ua/zaiavi-pro-zasvidchiennia-fors-mazhorni….

Wniosek składa się z podpisem kierownika przedsiębiorstwa lub organizacji i odciskiem pieczęci przedsiębiorstwa albo – z jego upoważnienia – przez pełnomocnika. Wniosek osoby fizycznej składa się z jej podpisem osobiście albo – z jej upoważnienia – przez pełnomocnika.

Co ważne, do każdego wniosku dołącza się odrębny pakiet dokumentów, na podstawie których IHP ma rozstrzygnąć o istnieniu przeszkód w postaci siły wyższej i wydać odpowiedni certyfikat, który wnioskodawca może następnie przedstawić jako należyty dowód kontrahentowi z danej umowy albo w sądzie, jeżeli będzie dochodzić ochrony sądowej przed bezprawnym pociągnięciem do odpowiedzialności właśnie z tej umowy.

Zwracamy Państwa uwagę, że niniejsza publikacja nie stanowi porady prawnej i ma charakter wyłącznie informacyjny. W przypadku konkretnego problemu związanego z tematyką publikacji zalecamy uzyskanie pełnej konsultacji u naszych specjalistów.

Prawa autorskie do materiału należą do Kancelarii Adwokackiej WinnerLex.

Przedruk materiałów artykułu bez wyraźnego wskazania imienia i nazwiska autora oraz firmy, w której autor pracuje, a także źródła zapożyczenia stanowi naruszenie praw autorskich i pociąga za sobą odpowiedzialność przewidzianą obowiązującymi przepisami.